Uitgelicht niet-gerealiseerd project: De Zondagswandeling (2004)

Gepubliceerd op: 11-02-2019

LIAG bestaat 100 jaar! 100 jaar ontwerpen en adviseren betekent voor ons het realiseren van gebouwen waar mensen zich thuis voelen en die uitnodigen tot ontmoeting. Gezonde gebouwen, die mensen activeren. Wij zijn architecten van het geluk. We hebben in onze 100 jaar misschien wel 1000 projecten gerealiseerd! Ook hebben we aan projecten gewerkt die nooit gebouwd zijn: prijsvragen, architectenselecties, projecten die door financiële crisissen afgeblazen zijn, enzovoort.

We zijn daarom in ons archief gedoken. Op zoek naar de niet-uitgevoerde projecten die het verdienen om weer even in de schijnwerpers gezet te worden. Elke maand lichten we een project toe. Omdat deze bijzonder is in haar verhaal of uitgesproken is in haar ambitie.

We trappen af met de Zondagswandeling uit 2004.

In 2004 hebben wij meegedaan aan een ideeënprijsvraag 'Humane zorg in een gesloten setting' uitgeschreven door College Bouw zorginstellingen. Hoe kunnen mensen met een psychische aandoening op een humane wijze in een gesloten instelling behandeld en begeleid worden? De opdracht luidde om een ontwerp te maken voor een voorziening voor huisvesting van mensen met een ernstige psychiatrische aandoening die langdurig (soms blijvend) zorg nodig hebben in een gesloten setting.
 De titel van onze inzending was: 'Zondagswandeling'. De eindeloze zondag wordt omgezet in een zondagswandeling: eindeloos wandelen of dwalen door het hele gebouw, zonder dat dit de dagelijkse gang van zaken belemmert en zonder geformaliseerde beperkingen in bewegingsvrijheid. Langs de route liggen aaneengeschakeld diverse ruimten en functies.
Uit de literatuur blijkt dat de gemiddelde dagbesteding van mensen met ernstig psychiatrische problemen voor meer dan 50% bestaat uit niets doen. Mensen die last hebben van een psychose hebben de neiging te gaan dwalen. Naast een herkenbare thuisplek is er dus ook behoefte aan dwaalruimte. De ‘eindeloze zondag' moet worden omgezet in een 'zondagswandeling'. Wandelen of dwalen door het hele gebouw is mogelijk zonder dat dit de dagelijkse gang van zaken belemmert. Dit werkt immers frustrerend voor bewoner en personeel. Dit betekent dat in het transparante en open gebouw een overzichtelijke en ruime doorgaande route loopt. ‘Escher meets Piranesi', bestaande uit een aaneenschakeling van duidelijk herkenbare thuisplekken. De bewoner wordt in staat gesteld eindeloos te wandelen zonder dat hij veel obstakels tegen komt. Het hele gebouw wordt de comfortzone van de bewoner.


In totaal waren er 49 inzendingen. VHP s+a+l werd met Oase als winnaar verkozen. De jury merkte bij de inzendingen op dat de 'helende omgeving' als concept veld begint te winnen in de wereld van de zorggebouwen. Ook LIAG’s ontwerp werd hierom geprezen. Een healing environment daar dragen wij zorg voor en nemen wij integraal mee in onze ontwerpen.