Zondagswandeling

Opdrachtgever: College Bouw zorginstellingen
Functie: Zorggebouw voor psychiatrische cliënten in een gesloten setting

In 2004 hebben wij meegedaan aan een ideeënprijsvraag 'Humane zorg in een gesloten setting' uitgeschreven door College Bouw zorginstellingen. De titel van onze inzending was: 'Zondagswandeling'. De eindeloze zondag wordt omgezet in een zondagswandeling: eindeloos wandelen of dwalen door het hele gebouw, zonder dat dit de dagelijkse gang van zaken belemmert en zonder geformaliseerde beperkingen in bewegingsvrijheid. Langs de route liggen aaneengeschakeld diverse ruimten en functies.

De gemiddelde dagbesteding van mensen met ernstig psychiatrische problemen bestaat voor meer dan 50% uit niets doen. Mensen die last hebben van een psychose hebben de neiging te gaan dwalen. Naast een herkenbare thuisplek is er dus ook behoefte aan dwaalruimte. De ‘eindeloze zondag' moet worden omgezet in een 'zondagswandeling'. Wandelen of dwalen door het hele gebouw is mogelijk zonder dat dit de dagelijkse gang van zaken belemmert. Dit werkt immers frustrerend voor bewoner en personeel. Dit betekent dat in het transparante gebouw een overzichtelijke en ruime doorgaande route loopt. ‘Escher meets Piranesi', bestaande uit een aaneenschakeling van duidelijk herkenbare thuisplekken. De bewoner wordt in staat gesteld eindeloos te wandelen zonder dat hij veel obstakels tegen komt.

Ondanks dat we ons realiseren dat mensen met ernstig psychiatrische problemen zich zelden ‘thuis' voelen, noch zich een ‘thuis' maken en zich sociaal niet hechten leek het ons belangrijk een aaneenschakeling van verschillende thuisplekken te maken en de overige functies waaronder therapieruimtes door het hele gebouw te verdelen. Hierdoor ontstaat een platte structuur die optimaal toegankelijk is voor de bewoners en het personeel.

Fragment uit juryrapport: “In Zondagswandeling wordt glas toegepast als veiligheidsmaatregel voor het afzetten van vides. Zo blijven de transparantie en het visuele contact behouden zonder dat er gevaarlijke situaties ontstaan. In hetzelfde ontwerp worden schuifwanden gebruikt voor compartimentering in geval van opstootjes. Alle oppervlakten van wanden, plafonds en deuren krijgen een absorberende bekleding.”