Villa Windekind, Den Haag (1927-1928)

Gepubliceerd op: 16-04-2018

In 2019 bestaat LIAG 100 jaar! Het ontwerpen van gezonde, flexibel indeelbare en toekomstbestendige gebouwen door LIAG is van alle tijden. Toch staan we bij dit moment stil... Hoe? Elke maand zetten wij een (beeld)bepalend project uit ons verleden in de spotlights. Deze maand hebben we gekozen voor Villa Windekind in Den Haag.


Villa Windekind
Den Haag

Gelegen aan een statige laan tussen Den Haag en Scheveningen en gebouwd op een talud aan de rand van het Westbroekpark verrees in 1927 een nieuwe villa. Van François van ’t Sant – politiefunctionaris in Den Haag en adviseur van Koningin Wilhelmina – kreeg Dirk Roosenburg de opdracht om een vorstelijke woning te ontwerpen. Opnieuw nam Roosenburgs opdrachtgever een sleutelpositie in de maatschappij in. Overigens had hij voor Van ’t Sants meerdere, generaal Cornelis Snijders, (al) een ontwerp gemaakt: het ELTA-tentoonstellingsgebouw in 1919.

beleving
Aan de Nieuwe Parklaan 76 verrees een langgerekt rood bakstenen huis van vier bouwlagen met afwisselend gesloten en open gevels (op basis van de situering), spaarzaam aangebrachte decoraties en een overstekend zadeldak. De indeling was duidelijk georganiseerd: Op de begane grond waren de eetkamer en de verschillende dienstruimten te vinden; op de bovengelegen verdiepingen de woonkamer en de privé-vertrekken, waaronder een muziekkamer. Van ’t Sants vrouw, Greta Jonsson, was een operazangeres uit Zweden.
De beleving door de bewoners stond centraal. Van Roosenburg ontwierp daarom van binnen naar buiten. De achterzijde van het woonhuis, waar de eet- en woonkamer waren gelegen, was open. Vanaf de eetkamer liepen de Van ‘t Sants zo de tuin in, en vanaf de woonkamer hadden zij uitzicht op het Westbroekpark en de Scheveningse Bosjes. Het woonhuis en de tuin vormden zelfs een eenheid. Het prieeltje met miniatuurreplica van de villa, terrassen, trappen en hekwerken waren in samenhang met het huis ontworpen.

verbeelding
Door de locatie sprak de villa tot de verbeelding van velen, net als door zijn naam: Windekind, refererend aan het boek De kleine Johannes van Frederik van Eeden. De elf Windekind voert Johannes mee naar een elvenwereld. Tijdens deze reis ontvangt hij van de elven een gouden sleutel passend op een gouden kist in de mensenwereld. De zoektocht van Johannes naar geluk is daarmee begonnen. Een grote sleutel ter decoratie is op de gevel aangebracht.
Met deze verwijzing naar de roman wekte Van ’t Sant de indruk een belezen man te zijn. Zijn reputatie kon toen wel een boost gebruiken. Hij werd als onbetrouwbaar bestempeld in Den Haag. De bouw van zijn kapitale huis had hem 100.000 gulden gekost. Hoe was Van ‘t Sant toch aan deze ‘duiten’ gekomen? Vele jaren later werd dit mysterie ontrafeld. Hij zou Koningin Wilhelmina geholpen hebben met het geheimhouden van de amoureuze escapades van haar man Prins Hendrik.

Villa Windekind werd in de loop der jaren het decor van vele verhalen. Het werd net als vele bouwwerken van LIAG écht een gebouw met een geschiedenis.


Eerdere projecten
De Lichttoren (Philips), Eindhoven (1919-1920)